Kościół benedyktyński św. Michała w Hildesheim (1001-1033, XII w.)

Apogeum architektury ottońskiej stanowi po benedyktyński kościół św. Michała w Hildesheim. Benedyktynów do miasta sprowadził bp Bernward i w 1010 roku nakazał wznoszenie kościoła. Budowa trwała do 1033 roku i powszechnie uważa się, ze bp Bernward osobiście brał udział w projektowaniu nowej świątyni. Stan obecny to efekt rekonstrukcji powojennych.

Jest to dwuchórowa, dwutranseptowa trzynawowa bazylika. Nawa Głowna i nawy poprzeczne mają tą samą szerokość przez co na ich przecięciu wyodrębnia się kwadrat, który jest zasadniczym modułem budowli. To „wydzielone” przecięcie otwiera się na cztery strony taką samą szerokością i wysokością. Początki takiego pomysłu pochodzą co prawda z arch. karolińskiej [klasztor St. Galen], ale dopiero w Hildesheim nadaje on wnętrzu zupełnie nowy wyraz. Nawy wydzielają podpory w układzie saskim [alternacja: filar-kolumna-kolumna-filar a łuki archiwolt podkreślone są poprzez zastosowanie dwukolorowych klińców. Naprzemienny układ kolumn i filarów nadaje wnętrzu rytm i dzieli je na trzy części. Powyżej strefy arkad wznosi się gładka ściana oddzielona cienkim gzymsem. Wysoko, pod dekorowanym malarsko płaskim sufitem umieszczono okna, których osie nie pokrywają się jednak z osiami arkad międzynawowymi. W kościele zachowały się nieliczne kapitele kostkowe z czasów Bernwarda.

Cechy charakterystyczne:

– symetryczny plan (korzenie w architekturze karolińskiej)

– addycyjność brył

– budowla dwuchórowa – zachodni chór znacznie bardziej rozbudowany

– niski pierścień obejścia – dwór obejściowy z kręgu wpływów francuskich

– brak empor zwiększa czytelność płaskiej ściany

– inny układ alternacji podpór (A-B-B-A; dwa obowiązujące w architekturze ottońskiej)

– w ramionach transeptu chóry (empory) anielskie (galerie w szczytowych partiach transeptu służące

liturgii benedyktyńskiej)

– bogate kapitele dodane w XII w., pierwotnie były kostkowe

– obejście wokół krypty (halowej), drążone nisze związane z kultem relikwii (tam je eksponowano)

Pojawia się przęsło skrzyżowania jako moduł architektoniczny, nadaje proporcji budowli wnętrza, przęsło funkcjonuje jako przestrzeń sklepiona

Alternacja podpór
Krypta z sarkofagiem bpa Bernwalda
drewniany strop
Empora anielska

W Hildesheim pojawia się określenie empora anielska i dotyczy ilości podpór 9, alegoria do 9 chórów anielskich. Kolumny przybrały wielką różnorodność w formach głowic. Skubizowana głowica kostkowa z różnorodną bogatą sztuka rzeźbiarską. W kapitelach pojawiają się sceny narracji z postaciami. Reminiscencją antyczną jest echinus i abakus, każda głowica inaczej zdobiona – niepowtarzalność motywów.

Kolumna z brązu ok. 1020r

Kolumna wolnostojąca ok 4 m wys. na głowicy bała umieszczona scena z ukrzyżowania ale nie zachowała się, stanowiła kultową, antyczną formę, cała dekorowana fryzem ze scenami chrystologicznymi ( nawiązuje do kolumn strzelińskich, Strzelno – podobieństwo kapitel kostkowy ze sceną chrztu Chrystusa). Kolumna  w charakterze antyczno-rzymskim wzorem pomnika chwały Chrystusa – relief jak w kolumnie Trajana.

Samarytanka przy studni Jakubowej

Drzwi z kościoła św. Michała z Hildesheim 1015r

Fundacja bpa Bernwalda, składają się z 16 scen.

Lewa strona – sceny ze starego testamentu, prawa strona – sceny z nowego testamentu.

Wykonawców było prawdopodobnie 7, sceny nie są statyczne , występuje poruszenie, najbardziej wypukłe są głowy.  Saksońska grupa odlewnicza, zachowały się 23 przekłady drzwi z brązu.

Od IX w pojawiło się nowe środowisko w Niemczech – odlewnictwo w brązie, najważniejsze grupy Magdeburg, Moguncja, Hildesheim.  Oprócz drzwi odlewano dzwony, chrzcielnice, płyty nagrobne. Na terenie Francji  nie było tak silnego ośrodka odlewnictwa, drzwi do Saint Denis zamówiono prawdopodobnie z Niemiec.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *